De hangende tuinen van Babylon

In de oudheid was het één van de zeven wereldwonderen, de hangende tuinen van Babylon. Eigenlijk waren het terrassen waarin bomen en struiken geplant waren. Volgens de geschiedenisschrijving werden ze door  de Babylonische koning Nabucodonosor aangelegd om zijn vrouw die een dipje had te plezieren. Babylon of Babel ligt in het huidige Syrië, ten zuiden van Bagdad. Omdat de situatie niet van dien aard is om er een toeristisch bezoek aan te brengen, kan je tegenwoordig ook terecht in de Betogingsstraat waar een replica werd neergepoot. Met de complimenten van Mercedes.

titel = klassiek wereldwonder

Soldaatje spelen (1)

Voor wie ooit zijn dienstplicht heeft vervuld, is het een bekend woord : mobilisatie.

Alhoewel het de laatste jaren van de dienstplicht een hol begrip was geworden, was dat niet zo tijdens het interbellum.

Eind september 1938 werd besloten tot een mobilisatie vanwege de toestand rond Sudetenland.

Uiteindelijk was die mobilisatie niet nodig en werden alle opgeroepen reservisten per 1 oktober terug naar huis en haard gestuurd.

In Borgerhout werden de reservisten ondergebracht in openbare gebouwen en dan voornamelijk scholen. Bovenstaande foto's tonen de gebouwen van respectievelijk de Betogingsstraat, Florastraat en Helmstraat.

Foto's : Gemeentearchief Borgerhout.

Handjes in de zij

Deze foto heb ik verkregen van Ronny Somers.

Hij zou begin jaren 50 in de tweede kleuterklas gezeten hebben (Betogingstraat) en zit vooraan de tweede van links.

Volgens hem zou links naast hem (met bril) een zeker Jef Luyten geweest zijn.
Die zijn vader heeft deze foto genomen, Eugeen Luyten.

Meer weet ik er voorlopig niet over.

Mvg,

 Peter

Jongknaap

Beste, 

Ik zoek verhalen, foto's en oud-leden die ooit in de chiro van de h. Familie - Koxplein geweest zijn. Deze werd gesticht door dhr. Bruggenman, onderpastoor aldaar.

Hun lokalen waren in de kelder van de Betogingstraat (naast de kerk). De groep heeft bestaan tussen 1959 en 1964 (ongeveer). Na de  overplaatsing van Dhr. Bruggeman ging het bergafwaarts met de groep.

Later (rond 1964) is er een nieuwe poging ondernomen met een groep uit  de Berchemlei, toen Dhr. Vervliet Gust als onderpastoor naar de  H.Familie kwam. Maar ook dit heeft niet lang geduurd.

kampen: Bree, Zelzate, enz. 

Chris Moens
03/236 01 55

foto: Als jongknaap in de Chiro van de H.Familie Koxplein (jaren 1959 tot 1963 ?)

Volksaard

De Betogingstraat. Dat vind ik echt een typische Borgerhoutse straatnaam. Als we hier kunnen betogen zullen we het niet laten, wil ik maar zeggen. Dat gedoe van vorige week in den Drink past dan eigenlijk ook in een traditie. Er is in de media de laatste tijd weer veel geschreven over Borgerhout, maar deze zienswijze werd schromelijk over het hoofd gezien. Jammer, een gemiste kans. Ik zet het bij deze even recht.

De betoging waar deze straat naar werd vernoemd vond plaats op 23 mei 1897 en er zijn geen Marokkanen bij gesignaleerd, wel Vlaemsch-nationalisten. Het had iets te maken met wetsvoorstellen (de gelijkheidswet van De Vriendt-Coremans om precies te zijn) voor het gebruik van het Nederlands in officiële bekendmakingen. 

Toendertijd werden er dus straten genoemd naar een betoging. Ik vraag me af of die traditie nog bestaat. Dat we dus binnenkort een nieuwe naam voor den Drink kunnen verwachten. De Relstraat of de Fouad Belkacemstraat of zo. Of de Onschuldige Moslimweg, naar dat filmpje waar het allemaal mee begon, die vind ik ook wel grappig. Ik neem aan dat het Vlaams Belang binnenkort een wetsvoorstel indient.

Op de foto's: de Betogingstraat in 1980 en 2012. Rechts de school, op de achtergrond het Koxplein. De bovenste foto komt uit het archief van het Agentschap Onroerend Erfgoed.

Couleur locale

Plechtige beloften zijn er om gebroken te worden heb ik gemerkt, en dat doe ik dus bij deze ook. Ik zou eigenlijk geen schoolfoto's posten in de zomervakantie- kwestie van geen oude leerplichtwonden open te rijten - maar ik kan het toch niet laten. Bovendien zondig ik eigenlijk dubbel, want deze foto stond hier al eerder, maar dan in zwart/wit (hier).


Nu in kleur: de meisjesgemeenteschool in de Betogingstraat. Om u eraan te herinneren dat we halverwege de helft van de Grote Schoolvakantie zijn.

Edelweiss

Flashback naar het theehuis Kandinsky op de hoek van de Betoging- en Sterlingerstraat. Schreef ik vorig jaar iets over *FLITS*. Een monumentaal pand waarvan de vroegere bestemming me niet helemaal duidelijk was. Deze twee foto's werpen wat meer licht op de zaak.

 

In 1980, toen de bovenste foto genomen werd, was er een bloemenwinkel met de gepaste naam Edelweiss. In 1992 , ten tijde van de onderste foto zat er een slotenmaker, Wim De Loecker. What's in a name.

 

Het kan niet anders of er moet nog meer nering zijn bedreven vanuit dit pand. Ooit brengen we de hele geschiedenis nog eens in kaart.

 

foto's uit het archief van het Agentschap Onroerend Erfgoed

Kandinsky

Wassily Kandinsky (1866-1944) was een Russisch-Franse kunstenaar (wiki). In Tilburg (NL) - waar ik 9 jaar gewoond heb - was er een 200-verschillende-soorten-bieren-café met die naam (website) en in Borgerhout is er ook een, hoewel dit me meer een theecafé lijkt te zijn. Ik ben er nog niet binnen geweest, maar het gaat nu dan ook alleen maar over de buitenkant.

Kandinsky staat op de hoek van de Betoging- en Sterlingerstraat. Het is samen met zijn buren opgenomen in de inventaris van het VIOE. Ambtelijke tekst:

Sterlingerstraat 2-6, Betogingstraat 1-5. Eénheidsbebouwing in eclectische stijl met vooral neotraditionele elementen, uit begin 20ste eeuw. Centraal hoekpand met afgeschuinde hoektravee, topgevels en rondbogige winkelramen. Identieke nrs. 4 en 1 gemarkeerd door lisenen en verhoogd met gebogen fronton, driedelige houten winkelpui met centrale etalage tussen winkel-en privé-deur. Licht verschillende nrs. 6, 3 en 5 met centraal balkon; nrs. 6 en 3 gecementeerd, nr. 5 met bakstenen parement. Nr. 3 met groot mozaïekpaneel als fries.
Van dat hele gebeuren nam ik ooit meerdere foto's en die staan op die site: klik.

Ik ben er niet helemaal zeker van, maar volgens mij was dit in de jaren '30 ook een café (café de Paris??) en in de jaren '50 een bloemenwinkel. Niet zo/wel zo: ik hoor het graag.

Meisjesschool nr. 2 - Betoogingstraat

*flits* - terug naar 1936:

"Deze school werd in 1902 in gebruik genomen. Ze beheerscht geheel de Betoogingstraat. Ze werd onlangs geheel opgeknapt. Hier zijn ook 3 klassen kindertuin en volledig lager onderwijs ingericht. De school bezit een zeer mooie turnzaal (foto hierbij) en stortbaden voor 30 leerlingen."

Uit hetzelfde boekje als de foto's van vorige week van het Gemeentelijk Onderwijsgesticht voor Jongens.

Verheven

"Naast de Borgerhoutse kerk van de Heilige Familie en Sint-Corneel staat op een pijler in het plantsoen een beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind. Het draagt als titel 'KONINGIN VAN DEN VREDE' (opschrift op de kolom) en werd omstreeks 1944, nog tijdens de Tweede Wereldoorlog, geplaatst.

De staande Moeder Gods draagt het tegen zich aanleunende, naakte Kind tegen de linkerschouder. Zowel de houding van het Kind als de figuur van Maria stralen rust uit.

Het nu sterk verweerde zandstenen beeld werd vervaardigd door beeldhouwer Frans De Roeck (1889-1968). Het werk is ongesigneerd, of is de signatuur onleesbaar geworden?"

Tekst van De Verbeelding, foto van mezelf.

Het Rijke Roomsche Leven

We zagen op deze blog al heel wat pastoors, processies en andere religieuze (lees: katholieke) zaken passeren. Borgerhout was vroeger dan ook een door en door katholieke gemeente. We doen nog eens een greep uit de oude doos.

Op de bovenste foto een processie die in 1965 uitging vanuit de Kerk van de Heilige Familie op het Koxplein. De foto is genomen in de Langstraat, op de hoek met de Sergeyselsstraat.

Daaronder: de nonnekes van de Betogingsstraat, die horen dus bij de bovengenoemde kerk. Dat geldt ook voor de meneer op de onderste foto, pastoor Stas.

Foto's uit de collectie van Chris Moens

Aan de vaart

Dat de files op de Plantin en Moretuslei zich boven de Herentalse vaart afspelen vertelden we hier al eerder. Ik moet toegeven dat het één van die veranderingen is die ik me het moeilijkst kan voorstellen. Een andere is natuurlijk de afbraak langs de Turnhoutsebaan. Alles ter eer en meerder glorie van koning auto.

Vandaag kijken we vanaf linkeroever (van die Herentalse vaart dus) richting Koxplein en de kerk van de Heilige familie. De huizen links? Daar staat nu de bank van Breda.

Uit de collectie van Hendrik Roelandt

Monumentaal Borgerhout (11, 12 en 13): H. Familie en Cornelius

Ik merkte het pas vandaag op! Nochtans groot nieuws.
Borgerhout heeft er sinds 21 april 2010 namelijk in één klap drie monumenten bij: Minister Geert Bourgeois tekende het definitieve beschermingsdossier van de parochiekerk, de pastorie en de kerkmeesterswoning aan het Koxplein.

De tekst uit het inhoudelijk dossier kan je op de inventariswebsite nalezen.

Update 12 mei: vandaag plaatste de GvA het persbericht (hh)

The family that prays together

De Kerk van de Heilige Familie, op de foto gezien vanuit de Betogingstraat met op de achtergrond de bomen van het Koxplein. Daaronder een bouwtekening: een lengtedoorsnede van de kerk zoals die tussen 1906 en 1909 opgetrokken werd. De mooiste kerk van Borgerhout, als u naar mijn bescheiden mening zou vragen.

Voor de freaks nog wat technische details: "Driebeukige kruisbasiliek met N.-toren. Schip en zijbeuken van vier trav., transept van drie trav., koor (Z.) van één trav. en driezijdige sluiting, zijkoren. Bakstenen kerk met sporadisch gebruik van natuursteen voor banden, kordons, omlijstingen en dekstenen; leien zadel- en lessenaarsdaken; versneden steunberen en spitsboogramen. N.-puntgevel met aan O.-zijde vierkante toren van vier geledingen onder leien spits".

Foto gevonden op internet, tekening - net als de geciteerde tekst - uit Bouwen door de eeuwen heen, deel 3nd.

Over de zeik

Zonder er een diepgravend onderzoek aan vooraf te hebben laten gaan durf ik toch de stelling te poneren dat er slechts twee openbare pissijnen in Oud-Borgerhout zijn overgebleven. Die in de Oudstrijdersstraat aan de school (bovenste foto) en in de Betogingstraat aan de kerk (onderste foto).

In de film De Komst Van Joachim Stiller uit 1976 staat er een pissijn op het Krugerplein (dat rijmt!), maar dat was maar een decor.

School in zicht!

We hadden het al eerder over de school in de Betogingstraat.
Hier zie je deze school in een lang vervlogen tijd.
Uit de foto leiden we af dat dit vroeger een meisjesschool was.

Zoals zovele scholen maakte ook De Horizon een enorme evolutie door. Van meisjesschool naar gemengde school.
Van gemengde school naar 'minder gemengde school'.
Samen met de buurt kreeg ook De Horizon af te rekenen met de 'witte vlucht'.

Nu we jaren later van een witte terugkeer in de wijk kunnen spreken, gaat dat nog niet altijd op voor de schoolpopulaties. Om hier verandering in te brengen is er sinds enkele jaren het project 'school in zicht'. Dit project hoopt dat de schoolbevolking snel weer een weerspiegeling wordt van de buurt.

Meer info over het project en alle deelnemende scholen vind je hier. Je kan ook terecht op de info-avonden op 12/11 en 14/11 om 20u in het ECO-huis.

In nood (2)

In afwachting van de echte kerk zochten pastoor Van der Velden en zijn parochianen hun onderkomen in een noodkerk. Deze werd begin 1903 gebouwd in de Betogingsstraat.

De buitenkant zag je al eerder.
Wij nemen je mee naar binnen.

Foto uit de collectie van Hendrik Roelandt

Architecture parlante (8)

De mensen die de zoektocht in Borgerhout doen, weten dat de pastorie van de Sint-Jansparochie niet zomaar aldus te herkennen is.

Het is dan ook eerder een buitenbeentje op het vlak van herkenbaarheid. Van de meeste pastorieën zie je van uren ver dat de parochieherder er hoort te wonen. Architecture parlante in zijn puurste vorm. Zo ook de pastorie van de parochiekerk Heilige Familie en Sint-Corneel aan het Coxplein. De pastorie is samen met (ca. 1909) en bijna IN de kerk gebouwd, door dezelfde architect (opnieuw F. Mertens), in dezelfde baksteen en dezelfde neogotische bouwstijl.

En voor de slechte verstaanders een beeltenis van Maria boven de voordeur.

(Foto's genomen door Hans in het kader van de eeuwigdurende aanvulling van de inventarisdatabank.)

Architecture parlante (6)

Dit is een gemeenteschool: het staat er op. Gelegen in en betaald door Borgerhout, zo vertelt ons het wapenschild.

En dat er hier klassieke inhoud in de kindertjes wordt gepompt, daar moeten de Griekse dames ons van overtuigen, ijverig bezig als ze zijn met aardrijkskunde en esthetica.

De school in de Betogingstraat werd in 1902 gebouwd naar ontwerp van architect Frans Mertens. De buurt rond de Betogingstraat was in het begin van de 20ste eeuw in volle ontwikkeling en kreeg behalve een kerk ook een eigen school.

Over bouwlagen, traveeën en bouwstijl lees je meer hier.

(Foto´s van Geert Janssens, lente 2009)

In nood

1903. De noodkerk aan het Koxplein hoorde bij de parochie van de H. Familie. Het zuidergedeelte van Borgerhout kende rond de eeuwwisseling een drukke bouwbedrijvigheid. In oktober 1903 werd een derde parochie gesticht. Een voorlopige houten kerk werd in de Betogingstraat opgericht. De eerwaarde heer Van der Velden werd aangesteld als pastoor.

Uit: Oud-Borgerhout in oude prentkaarten.