De Gecroonde Kraeckeling

 

 

In Borgerhout is het goed eten en drinken, dat is algemeen bekend. We hebben een rijke traditie van beenhouwers, chocolatiers, brouwers en andere bezorgers van de geneugten des levens. We doen er nog één bij: de kunst van taarten maken. Vandaag kreeg ik deze mail, en ik hoef daar eigenlijk niks meer aan toe te voegen, behalve deze vraag: wie weet er meer van De Gecroonde Kraeckeling?

 

Beste Hans,

Mijn broer en ikzelf gebruiken nauwelijks Facebook, maar we lezen wel geregeld je gewaardeerde blog Oud & Nieuws Krugerplein & Peperbus. Ook grasduinen wij met genoegen in het stratenarchief.

Een paar jaar geleden hebben we je al uit onze familiecollectie authentiek materiaal bezorgd dat je op onnavolgbare wijze hebt verwerkt.

Nu hebben we een oude flyer gevonden – hoewel dit woord in de jaren ‘70 en ‘80 onbestaande was – van De Gecroonde Kraeckeling ofwel de taartenwinkel van Henk en Johanna Bombeke op het Koxplein 14.

We kunnen deze kaart natuurlijk gewoon weggooien, maar we denken dat het For food lovers only hartje aanleiding kan zijn voor een nostalgische Valentijnsactie. Wie heeft ook nog zoete herinneringen aan deze bijzondere winkel? Wie kan Op God betrouwen wij duiden? Hoe zijn Henk & Johanna in Borgerhout beland? Wanneer en waarom is de zaak gestopt? Wij herinneren ons vooral het donkerhouten interieur met ambachtelijk traditioneel gebak en de rondborstige spraakzame Johanna.

Met vriendelijke groeten

Werner
Herman

 

Koning auto

In 1982 werd er vanuit enkele Borgerhoutse bewonersgroepen opgeroepen om iets te doen aan het probleem 'auto'. De bewoners waren vragende partij voor meer verkeersdrempels, woonerven, éénrichtingsstraten en fietspaden. Dat dezelfde vragen 32 jaar later nog altijd gesteld moeten worden is veelzeggend.

Toch zijn er wel zeker dingen veranderd. Deze foto's werden genomen in de Montensstraat, ter hoogte van het Koxplein. Nu is dat plein aan één kant afgesloten voor autoverkeer, maar toen kon je er nog rondjes draaien.

Daar is misschien door deze oproep - uit het boekje Borgerhout Zwart op wit - een eind aan gekomen.

uit de collectie van Marleen Peeters

100 jaar groen

Ik weet niet meer waar ik het ergens las, maar als ik het goed begrepen heb krijgt het Koxplein deze bestuursperiode een opknapbeurt. De foto hierboven dateert uit 1980, toen je nog aan alle kanten rond het plein kon rijden met je auto. Dat is al lang niet meer het geval. Op de achtergrond: de Kerk van de Heilige Familie.

Het plein is trouwens genoemd naar J. Kox, één van de aanleggers die er in 1884 huizen bouwde. De oorspronkelijke straat werd tot plein verwerkt in 1887, de bomen werden geplant sinds 1912. Of dat nog dezelfde zijn als nu weet ik niet, als dat wel zo is moet er eens dringend een eeuwfeest georganiseerd worden.

foto uit het archief van het Agentschap Onroerend Erfgoed

bonusklik: foto zonder bomen

Jongknaap

Beste, 

Ik zoek verhalen, foto's en oud-leden die ooit in de chiro van de h. Familie - Koxplein geweest zijn. Deze werd gesticht door dhr. Bruggenman, onderpastoor aldaar.

Hun lokalen waren in de kelder van de Betogingstraat (naast de kerk). De groep heeft bestaan tussen 1959 en 1964 (ongeveer). Na de  overplaatsing van Dhr. Bruggeman ging het bergafwaarts met de groep.

Later (rond 1964) is er een nieuwe poging ondernomen met een groep uit  de Berchemlei, toen Dhr. Vervliet Gust als onderpastoor naar de  H.Familie kwam. Maar ook dit heeft niet lang geduurd.

kampen: Bree, Zelzate, enz. 

Chris Moens
03/236 01 55

foto: Als jongknaap in de Chiro van de H.Familie Koxplein (jaren 1959 tot 1963 ?)

Manifestatie

Van de voor vandaag aangekondigde manifestatie op deTurnhoutsebaan was tot op dit moment niks te merken. Ik struikelde vanmorgen wel over de cameraploegen toen ik even naar de bakker ging. Verder was het weer much ado about nothing. Daarom terug naar 89 jaar geleden.

Vervolg op een foto van twee weken geleden: religieuze manifestatie op de hoek van het Koxplein en de Sterlingerstraat. Ik denk nog altijd: 1922. Op de vlag staat iets met Jezus. 

Toen mocht dat nog, met zijn allen op straat komen voor een profeet.

uit de collectie van Hendrik Roelandt

De notabelen van het dorp

Een stoet met voorop de notabelen van het dorp: de mannen met de hoge hoeden en de pastoors (incl. andere titels van de Dienaren Gods).

Genomen op de hoek van de Sterlingerstraat en het Koxplein, vermoedelijk in 1922. Het was een religieus gebeuren, een idee vanuit de Kerk van de Heilige Familie als mijn theorie klopt (argument).

uit de collectie van Hendrik Roelandt

Melk-weg

Stiekem ben ik er wel een beetje trots op, op het feit dat veel van die oude Borgerhoutse foto's die het afgelopen jaar in het straatbeeld verschenen of in een Reuzenkrant (of in De Nieuwe Antwerpenaar, zie onderste foto) daarvoor al op deze blog te zien waren. Als primeur zeg maar.

 

Zoals die van melkerij Bruyndonx aan het Koxplein. Daar postte ik zelfs vier deeltjes over (een/twee/drie/vier). Alleen bij ons zie je het complete verhaal wil ik maar zeggen.

Triomfdag

U vraagt zich misschien af wat dat allemaal voorstelt op deze foto. Wel, ik ook. Een soort van praalwagen, meisjes in witte jurken en mannen met bolhoeden.

Mijn theorie luidt als volgt: dit is het Koxplein op 15 augustus 1922, en we vieren de triomfdag van O.L. Vrouw. Waar ik dat op baseer, vraagt u dan misschien? Eigenlijk borduur ik gewoon voort op twee eerdere blogpostjes met foto's die bijna niet anders dan bij deze kunnen horen. HIER de uitnodiging, DAAR de troonkrans.

Het hele verhaal zal misschien ooit nog wel eens komen.

uit de collectie van Hendrik Roelandt

Wit wief

Witte wieven (streektaal voor "witte vrouwen"; enkelvoud: wit wief, ook: witte juffers) is de naam voor vrouwenfiguren die in sagen voorkomen, en soms goedaardig, soms kwaadaardig zijn.

Witte wieven worden vaak in verband gebracht met heksen en spoken. Op deze foto van de Kerk van de Heilige Familie aan het Koxplein zien we, met de rokende schoorsteen van Den Bougie op de achtergrond, een klein wit figuurtje voor de ingang van de kerk staan.

Het zal toch niet...

foto uit de collectie van Hendrik Roelandt, kijk-en-vergelijkplaatje hier.

Aangesloten lid nummer 958

Deeltje vier uit een mini-reeks over melkerij Bruyndonx aan het Koxplein.

Op de foto staan hun vrachtauto's voor de melkerij. Het wagenpark van Bruyndonx was trouwens ook al te zien in deel één en deel drie van de serie. Deze keer staat er ook een heel dure auto bij.

De winkel was uiteraard aangesloten bij de Verenigde Melk- en Boterhandelaars (nummer 958): "drager dezer is door de vereniging erkend als zijnde vooruitstrevend melk- en zuivelhandelaar."
Tot dusver was de combinatie vooruitstrevend + melk op deze blog alleen nog maar opgedoken in de Appelstraat: Rotator!

uit de collectie van Lydia Bruyndonx

Update: deel twee vergeten te vermelden: klik.

Eenen prachtigen troonkrans

Deze foto's zouden genomen kunnen zijn op 15 augustus 1922. Ik weet het niet, maar ik denk dat.

En waarom denk ik dat?

1) Op de onderste foto is rechts de Kerk van de Heilige Familie te herkennen. De straat op de achtergrond is de Sterlingerstraat.
2) Op het Koxplein vond op de genoemde datum "de geestelijke plechtigheid van de wijding van eenen prachtigen troonkrans aan O.L. Vrouw opgedragen" plaats (zie eerdere blogpost).
3) het ding op de bovenste foto ziet er uit als "eenen prachtigen troonkrans" (toch?)

Als u vindt dat mijn redenering mank gaat hoor ik het graag.

foto's uit de collectie van Hendrik Roelandt

Rap en gauw

Een Ensor-achtig tafereel in Borgerhout.

Op de achterkant van de foto staat geschreven "1924-1934, reizigersclub gevestigd - hoek Coxplein-Sergeyselsstr. café, genoemd door de stamgasten 'Bij 't Claeske'". Op het bord staat "Hulde aan de Reizigersclub Rap en Gauw 1924-1934".

Onder een reizigersclub wordt tegenwoordig volgens mij een soort van belangenorganisatie verstaan, een verschijnsel dat indertijd nog niet bekend geweest zal zijn. Waarschijnlijk een club reizigers in de letterlijke zin dus. Als ze in deze kostuums op reis gingen is het niet vreemd dat die van Borgerhout een slechte naam gekregen hebben.

uit de collectie van Miguel Duro Gonzalez

Schade op aanvraag

Een tapissière-auto, ik moest het even opzoeken maar het bestaat: een van binnen beklede verhuiswagen. En de firma Reyniers aan het Koxplein beschikte daar dus over. En nog wel eentje van 6 meter.

En mocht de bekleding niet dik genoeg zijn: een verzekering tegen schade was op aanvraag te koop. En dat alles tegen concurrende prijzen, als we de advertentie mogen geloven.

Die komt uit De Dag van woensdag 25 maart 1936 (collectie Klaas Janssens). 5% Korting voor trouwe lezers.

Nieuw/new

Nieuws uit horeca-land. Café De Markt (hoek General Eisenhowerlei/Kattenberg) was een tijdje vanwege onduidelijke omstandigheden gesloten, maar is nu weer open. Onder een nieuwe naam: De Nieuwe Fagus. Geen idee waar dat op slaat. Fagus = de botanische naam van een geslacht van loofbomen, volgens het woordenboek. Was er dan een Oude Fagus, vraag ik mij af. En waarom. Héél vroeger heette het trouwens Maison Mexique.

Ook café de Koxvrienden aan het Koxplein heeft na lange tijd een doorstart. The New Kox, heet het tegenwoordig. Maar volgens mij heette het in zijn laatste fase eigenlijk ook al zo. Oude wijn/nieuwe zakken?

Stoop

"Beste,

Toevallig zijn we op het blog terecht gekomen en daarom even deze reactie. Ikzelf ben de 'jongste' telg van de vijf kinderen Bruyndonx, links op de foto. 'Melkerij Onze Toekomst' was de naam van het bedrijf van mijn ouders. Er is nooit enige bedrijvigheid van koeien en melken geweest zoals geopperd in het blog!

Zij hadden een melkgroothandel en waren de tussenstap tussen de boeren, melkfabrieken (Inza, Stassano enz.) enerzijds en ziekenhuizen, melkboeren en winkeliers (o.a. Hermans).Voordat zij deze zaak startten op het Koxplein (ik heb een lidkaart van de vereniging van melk- en boterhandelaars van 1948) werd het pand gebruikt als visopleggerij.

De bijgevoegde foto's hangen hier in mijn living als aandenken. Hun eerste vrachtwagen waarmee ze trots naar hun ouders reden in Heist-op-den-Berg/Schriek. Op de onderste foto zie je mijn vader en een werknemer bij het lossen van de melk.

Spijtig genoeg heeft niemand van de kinderen zo'n familie 'stoop' met de vermelding: Melkerij Onze Toekomst J. Bruyndonx. Bij het stopzetten van de zaak (ongeveer 32 jaar geleden) zijn ze allemaal door mijn vader verkocht en we hebben jaren nadien niet kunnen achterhalen aan wie.

Lie (Lydia) Bruyndonx"

Op uwe vereerende aanwezigheid rekenende

Hector Ost, onderpastoor van de parochie van de Heilige Familie, ontwierp in 1922 een votief krans ter ere van Onze Lieve Vrouw. Toen hij om een plakkaat voor de wijdingsplechtigheid verlegen zat, sprak hij zijn broer Alfred Ost aan. Het resultaat ziet u op het bovenste plaatje.

Daaronder een persoonlijke uitnodiging voor het evenement. Denk eraan: vereeniging op Coxplein (113/4 ure), dinsdag 15 Augusti 1922.

Bovenste plaatje: De affiches van Alfred Ost (1995), onderste: collectie Hendrik Roelandt

Bruyndonx revisited

Vorige week debuteerde melkerij Bruyndonx op deze blog, en we kunnen er meteen een vervolg aanbreien (publieksparticipatie is een mooi ding!).

Om te beginnen met een factuur uit 1957, compleet met taxzegels. Daaronder een foto van de hoofdrolspelers, Joris en Elza Bruyndonx, waarschijnlijk ter gelegenheid van een plechtige communie. Het was de tijd dat de middenstand Borgerhout nog regeerde, katholiek en Vlaemsch tot op het bot. Ik geloof dat er op de plaats van de melkerij nu een Marokkaanse winkel gevestigd is.

Moraal: de middenstand houdt stand, al de rest vervliegt met de tijd.

Factuur uit de collectie van Staf Hermans, foto uit de collectie van Hendrik Roelandt.

Melkerij Bruyndonx

Dat er ooit verschillende melkerijen in Borgerhout waren is ons bekend (bijvoorbeeld in de Groenstraat). Dat ze allemaal weg zijn ook.

Hierboven een foto van melkerij Bruyndonx (op de vrachtauto staat melkerij Onze Toekomst, schijnt dezelfde firma te zijn). Omdat we ze zelf niet meer hebben meegemaakt is het niet altijd makkelijk om zo'n verdwenen beeld te lokaliseren. Als Google het niet weet rest eigenlijk alleen nog archiefonderzoek.

Dat wil zeggen: je kunt ook naar het dichtsbijzijnde buurtcafé stappen, en aan een willekeurige bezoeker vragen "Zeg Staf, weet jij misschien waar vroeger melkerij Bruyndonx was?". Prompt antwoord: "Natuurlijk, aan het Koxpleintje".

Kijk, zo komen we er ook. Rest slechts de vraag: wie is die mevrouw op de foto? Elza misschien?

Foto uit de collectie van Hendrik Roelandt, met dank aan Staf Hermans

Hoop

De dagen zijn opnieuw langer aan het worden. Winterzonnewende wordt gevierd. Binnenkort zijn de bomen opnieuw groen zoals deze frisse exemplaren op het Koxplein. Dat vieren we. Alles wordt nieuw.

Goede voornemens worden gemaakt. Lijstjes opgesteld. Goede daden verricht. Gezellige diners verdringen de kou die buiten heerst. Verre thuizen worden opgezocht. Het einde van het jaar maakt wat los bij de mens.

2011. Wat doet het met jou?

Correctie

Wanneer wij deze blog schrijven, puffen wij ons soms een otje. Foto's komen vaak zonder handleiding en de dingen zijn zo hard veranderd dat wij ons aan dat ene torentje of dat-huis-dat-we-al-kennen-van-een-andere-foto vasthouden.

Gelukkig staan we daarin niet alleen en vroeger wist men het ook niet altijd even goed. Hier werd het De Coninckplein verkeerdelijk verwisseld met het Koxplein of omgekeerd. Er valt wat voor te zeggen. Zeker zonder de bomen.

Uit de collectie van Hendrik Roelandt