Grenssteen en boordsteen

Een artikeltje in GvA  over een verdwenen grenssteen tussen Borgerhout en Deurne in de Cruyslei leidde tot een interessant artikel  op de site van Antwerpse Vereniging voor Bouwhistorie en Geschiedenis. Het artikel in de krant verhaalde dat bij de straatwerken aan de Cruyslei tussen 2008 en 2010 een boordsteen (of kantsteen) met grensmarkering verwijderd was. In een eerste reactie liet de verantwoordelijke schepen voor Openbare werken Guy Lauwers weten dat hij de betreffende steen zou laten opzoeken. In een volgende reactie liet een kabinetsmedewerker doorschemeren dat de steen misschien al bij eerdere werken was weg genomen. Wat dan weer met klem door bewoners werd tegen gesproken. Enfin, het kwam er op neer dat de steen verdwenen was. 

De auteur van het artikel, Jerry Driesen zegt dat er doorheen de jaren vele grensstenen verdwenen zijn ten gevolge van herprofilering- of andere straatwerken: “Deze markante, maar acuut bedreigde grensrelicten zijn in geen enkele officiële inventaris van onroerend erfgoed opgenomen. Een inventarisatie van de actuele toestand dringt zich daarom op.” schrijft de auteur.

Jerry Driesen geeft dan zelf het verhaal achter de grensstenen tussen Antwerpen en Borgerhout, die de  grens tussen de toen zelfstandige gemeenten markeerden. Die grens werd gevormd door de Potvliet of Vuilbeek en kende een grillig verloop. Ze werden einde van de 19^de eeuw gelegd. Er zijn er momenteel 13 geteld. De stenen tussen Borgerhout en Deurne dateren van latere datum, vermoedelijk van net voor de 1^ste wereldoorlog, toen de straten werden aangelegd. Er is er nog eentje te zien in de Herrystraat ter hoogte van de huizen 13-14 en in de Van Havrelei aan nr 92. De stenen tussen Borgerhout en Deurne zijn volgens de auteur iets “stunteliger” van uitvoering.

De grensmarkering in de Cruyslei was volgens de bewoners nog anders. Het was een inscriptie in de boordsteen zelf, voor huis nr 58. In het buurtblad ’t Vliegerke heeft ooit een foto gestaan. Dat is de foto die je bovenaan dit artikel kan zien. En het enige wat nog rest van dit markant stukje historische erfgoed.

Wie het nog eens wil nalezen van de andere grensstenen kan hier en daar terecht.

Foto: 't Vliegerke

Lekker weg in eigen land

Vakantietip: loop eens binnen bij een kerk in uw buurt. Niet dat ik dat zo vaak doe, maar dat wil niet zeggen dat u dat dan ook maar moet laten.

De onderste foto, de glasramen + orgel van de Kerk van OLV van het Heilig Hart aan de Te Boelaerlei, is genomen vanwege een toevallige combinatie van in de buurt zijn met een fototoestel.
De bovenste foto toont de buitenkant. Een plaatje dat ik vond op internet en dat waarschijnlijk in de jaren 1980 genomen is. Coole-Mercedes-alert in de Herrystraat.

Grensgeval

De Herrystraat. Ik had er nog nooit van gehoord tot Simon vorige maand wat foto's plaatste van het voormalige klooster in die straat.

De Herrystraat ligt maar een stukje in Borgerhout, de overgrote rest hoort bij Deurne. Ook hier is de grens met de inmiddels bekende stenen gemarkeerd.

Foto's: Geert Janssens.

Randgeval

We staan in de Herrystraat, zo ongeveer op de grens tussen Borgerhout en Deurne.

Dit huis was tot voor kort de uitvalsbasis van de zusters van Vorselaar. Drie jaar geleden verkocht de congregatie het huis. Vóór de tijd van de zusters moet het huis aan een baron behoord hebben. Er is nog een prachtige oude lift met smeedijzeren kooi, nu buiten gebruik. Op de onderste foto zie je hoe het klooster er gisteren uitzag.

Met dank aan Geert Janssens