Opzij opzij opzij

Deze middag was ik seingever bij Den Dreihoekkoers, en ik heb dus een paar uur op een fluitje geblazen op de hoek van de Dodoensstraat en de Tuinbouwstraat. Toffe koers is dat, mijn favoriet na Parijs-Roubaix. Veel volk ook, maar ja, Borgerhout is niet voor niets van de fietsers.

Het lijdensverhaal

Dit kwam voorbij op facebook, ik wil het u niet onthouden:

"De vliegende bommen, 26/okt/44, na de bevrijding van Antwerpen, op 4/sept, uit deze puinen (tuinbouwstraat) is mijn moeder als enige van het gezin gered, die tot op de dag vandaag psychisch niet hersteld is van deze vreselijke "vergeltungs" bommen van de duitsers"

Er vielen 32 doden en 77 gewonden.

foto/tekst: Christine Lauwers

Een dag op de grens 2: de gekopieerde grenssteen

We schreven vorige week dat in de Tuinbouwstraat vorig jaar een grenssteen vanuit de 19de eeuw tussen Antwerpen en Borgerhout verdween tijdens straatwerken. Maar sinds enkele weken ligt er een replica.

De verdwijning werd opgemerkt tijdens een inventarisatie van het bouwkundig erfgoed door het Vlaamse agentschap Onroerend Erfgoed. En buurman Rachid Yachou zag het zelfs gebeuren: “Werkers vervingen de nutskast van Eandis. Daarbij verdwenen een aantal straatstenen op hun camion. Ik zei hen nog dat die grenssteen terug moest gelegd worden. Maar ze antwoordde dat als ik klachten had, me maar naar de stad moest wenden.”

Dat deden we dan ook. Het kabinet van schepen van cultuur Filip Heylen (CD&V) deed navraag bij Eandis en vlooide uit dat de steen afgevoerd werd met het bouwafval. Maar Eandis zou een nieuwe laten maken. En dat is dus nu gebeurd. Enkele weken terug werd door Eandis een replica van de verdwenen grenssteen op de oorspronkelijke plaats gelegd.

Restte alleen nog de vraag aan schepen voor erfgoed Van de Velde (N-VA) welke maatregelen er genomen worden om te vermijden dat ook de andere stenen mettertijd zouden verdwijnen. Want die verzwinden al even snel als de parketvloer van de geklasseerde Handelsbeurs. De schepen stuurde de vraag door naar de dienst archeologie en monumentenzorg van de stad Antwerpen. “Die oude stenen zijn een interessant stuk erfgoed”, vindt adjunct-coördinator Johan Veeckman: “Helaas, bij gebrek aan een echte erfgoedstatus en gezien hun beperkte omvang worden ze vaak over het hoofd gezien. De dienst monumentenzorg zal de stedelijke diensten die verantwoordelijk zijn voor aanleg en onderhoud van het openbaar domein sensibiliseren. Op die manier willen we in de toekomst het verdwijnen van deze grensstenen tegen gaan.”

titel = lied van Blof

Een dag op de grens 1: de verdwenen grenssteen

De politieke, officiële scheidslijn tussen de toenmalige onafhankelijke gemeente Borgerhout en de omliggende gemeenten verliep grillig maar was hier en daar duidelijk gemarkeerd door grensstenen in Zweeds graniet. Dit verhaal werd hier al eerder verteld.

Bij een inventarisatie van het bouwkundig erfgoed door het Vlaamse agentschap Onroerend Erfgoed einde vorig jaar merkte onderzoekster Elise Hooft dat zo een grenssteen in de Tuinbouwstraat was verdwenen. Ze liet een berichtje achter op het blogstukje dat hierover eerder gepost werd. Op haar eigen blog ging ze nog een stapje verder en schreef ze dat ze “de fakkel doorgaf aan de Peperbusmeneren die het genre van de aanklacht beter beheersen dan ik.”

De volgende ochtend lag er een memo van de hoofdredacteur op ons bureau: "Trek dit eens na en kom terug met een 'steengoed' verhaal." Onze hoofdredacteur is gevat en reageert erg snedig. Een telefoontje met het kabinet van schepen van cultuur Filip Heylen (CD&V) leerde ons  dat de steen verdwenen was bij werken door Eandis. Enkele dagen later kwam er dan vanuit Eandis al een schrijven dat de steen tussen bouwafval verzeild was geraakt en verloren. “Maar”, zo ging de woordvoerder verder, “we maken een replica en leggen die op de exacte plaats waar de vorige steen lag.” 

Op de vraag hoe het komt dat deze stenen zo makkelijk verdwijnen, eerder verdween er ook al een steen tussen Borgerhout en Deurne, verwees de kabinetsmedewerker van schepen Heylen ons naar de schepen voor erfgoed Rob Van de Velde (N-VA).

titel = lied van Blof

Achtertuin

Twee jaar geleden zijn we op deze blog eens begonnen over grensstenen, die dingen die de gemeentegrens van Borgerhout markeerden. Sindsdien zijn er al her en der enkele gesignaleerd (behalve die in de Cruyslei), en nu voeg ik er nog een toe aan de verzameling.

Deze ligt in de Tuinbouwstraat. Mijn oog viel er op toen ik stond te seingeven voor den Dreihoekkoers. De B op de steen staat voor Borgerhout, de A voor Antwerpen. Op de achtergrond (bij de bomen) de Zoo. Letterlijk in de achtertuin van Borgerhout dus.

Koers

Vandaag was den Dreihoek Koers, en het was weer érg leuk. Hier wat eerste impressies, meer volgt later.

Puinbouwstraat/Rue de l'Horrorculture

Een oude ansichtkaart van de Tuinbouwstraat, of Rue de l'Horticulture. Zo genoemd "tot aandenken van de bestemming welke die grond eenmaal had".

Op 26 oktober 1944 kreeg de straat bijna weer de bestemming die het ooit had, toen een V-bom neerkwam en de huizen - inclusief een paar in de Van Geertstraat - tot een puinhoop herschiep.

Er vielen 32 doden en 77 gewonden.

A Day at the Races

Wielerliefhebbers weten dat dit weekend de Giro d'Italia begonnen is, maar de echte fans trokken natuurlijk naar Borgerhout voor de tweede editie van den Dreihoekkoers. Hierboven een korte foto-impressie. De winnaar van de Giro van het jaar 2025 stond ongetwijfeld vandaag hier aan de start.