Gevelreclames

Geschilderde historische gevelreclames staan weer volop in de belangstelling. Met de opkomst van de massaconsumptie vanaf het einde van de negentiende eeuw kwam ook de reclame opzetten. Door de toenemende mobiliteit vanaf 1900 werd buitenreclame steeds belangrijker. Na 1945 verdwenen geschilderde reclames op winkelpuien en blinde gevels van woonhuizen langzaam uit het straatbeeld. Ze vervaagden, werden overgeschilderd of werden gewoon met gebouw en al gesloopt. In Nederland verscheen er recent een boek over het fenomeen (Tekens aan de wand) en vorig jaar of zo werd er in de buurt van Antwerpen een historische gevelreclame gerestaureerd (ben vergeten waar precies).

In Borgerhout moeten er vroeger veel zijn geweest, met name natuurlijk op en rond de Turnhoutsebaan. Nu zijn er weinig historische gevelreclames meer over - hedendaagse reclameuitingen aan de Turnhoutsebaan zijn er genoeg natuurlijk.

Qua geschilderde gevelreclames weet ik zo eigenlijk maar één voorbeeld, en dat is de reclame van Rombouts in de Vandepeereboomstraat. En die is eigenlijk niet historisch te noemen, want de firma Rombouts is nog altijd actief in het koffiegebeuren (sinds 1896 by the way).

Andere 'fresco's van de middenstand' zijn natuurlijk nog het fraaie tegeltableau in de Kroonstraat en de gevelreclame van Josco in de Sterlingerstaat. Met wat nadenken kom ik nog tot de verdwenen melkboer Schellekens in de Godtsstraat en natuurlijk de reclame boven de zij-ingangen van de De Roma in de Appelstraat en de Prins Leopoldstraat. Dan houdt het bij mij wel zo'n beetje op (nagelaten neonreclames en lichtbakken tel ik niet mee).

Op de foto's: de Romboutsreclame in de Vandenpeereboomstraat, op onderste foto uit 1980 (© Agentschap Onroerend Erfgoed) is er rechts een stukje van te zien.

't Broodhuisje

Tot zover het verhaal van de nieuwe bakker aan het Krugerpark. Alweer gesloten wegens een pand dat in verregaande staat van veronachtzaamheid blijkt te zijn, waardoor een zelfstandige haar nering niet op een fatsoenlijke manier aan de man kan brengen en een huisbaas die weigert de broodnodige verbeteringen aan te brengen. Althans, zo gaat het verhaal.

Jammer, heel jammer. Want het was echt een opkikker voor de buurt.Dat vond ik dan toch. Hopelijk krijgt het een doorstart. En ik denk niet dat ik daar alleen in sta.

Kruisweg

Kruispunt met kerk. Op de voorgrond de Gijselsstraat, daarachter de Gravinstraat en de Sint-Lucasstraat, waarbij het beeld eindigt met de Peperbus. Twee keer, de bovenste keer is in 1980. Toen lag daar een (speel)pleintje, dat nu tijdelijk verdwenen is door de werken. Vroeger stonden daar trouwens huizen, een situatie die gedeeltelijk wederkeert door het project van AG Vespa, d.w.z. de appartementen links op de onderste foto die nu bijna af zouden moeten zijn.

Op de onderste foto is duidelijk te zien dat er hard gewerkt wordt op deze plek. Het kruispunt wordt gesplitst, en het pleintje komt er ook anders uit te zien. Voor het bouwverlof zou het af moeten zijn (zeggen de optimisten) en tegen die tijd maak ik er nog wel eens een foto van. Kijken en vergelijken. Dat is (filosofisch momentje) eigenlijk de bestaansreden van deze blog. Bezie uw buurt, en de veranderingen die voorbijtrekken.

bovenste foto © Agentschap Onroerend Erfgoed

Naar de bollen (bis)

Gezien in de Bretelwei aan de Turnhoutsebaan: bollen. Omdat ik even gemist had wat die daar staan te doen heb ik gezocht op internet en stuitte op dit artikeltje in De Nieuwe Antwerpenaar van februari jl.:

Groentetuintjes in de stad zijn hip. (hier onderbreek ik even: kan iemand nu direct een absolute stop afkondigen met betrekking tot het woord hip? alstublieft?) Aan de Turnhoutsepoort ligt een braakliggend terrein, beter bekend als de Bretelwei. Binnen een jaar of drie komt daar een nieuwe bibliotheek, maar tot zolang is deze open plek ter beschikking van de buurt.

De bedoeling is om er samen groenten te kweken. Vorig jaar metste Nibras, een organisatie voor Marokkaanse gezinnen, al plantenbakken op de ene helft van de Bretelwei. Ook de andere helft kan bebruikt worden als groententuin. Hebt u interesse? Het district zorgt voor plantaarde, worteldoek en regentonnen. U voor de bouw van de plantenbakken, voor het plantgoed en voor enthousiaste tuinders. Zon en regen zorgen dan voor de groei van de wortelen, sla, kruiden en alles wat eetbaar is.

Aan de overkant van de straat zaten al de Stadspotters, die ook met zoiets bezig zijn. Borgerhout wordt binnenkort uitgeroepen tot landbouwgebied en de Boerenbond krijgt een stem in de districtsraad. Zeg niet dat ik u niet gewaarschuwd heb.

Ik zie, ik zie wat jij niet ziet...

De hoofdredacteur van de Krugerplein & Peperbusblog stelde bij mijn aanwerving als medewerker heel veel hoop in mij. Hij zat namelijk met een aantal foto’s die hij niet onmiddellijk kon thuisbrengen. Foto’s die naar zijn vermoeden in het buitengebied van Borgerhout genomen waren. Graag had hij een Buitenborger als adviseur. Maar je kan nu eenmaal niet alles in het leven hebben. En omdat ik geboren en getogen ben buiten de muren - in Deurne weliswaar, maar ik heb mijn broek versleten in de Parkschool - meende hij dat ik de klus wel zou kunnen klaren.

Bovenstaande afbeelding is er zo eentje. We staan hier aan een splitsing van wegen. Op de foto is een gasketel aan de Pretoriastraat zichtbaar. Die ketels werden daar vanaf 1881 gebouwd door de Londense 'Imperial Continental Gas Association'. De laatste werd afgebroken in 1975. Ook nog zichtbaar is de wegwijzer met een pijl naar links, met daarop duidelijk leesbaar “Mortsel”, een tweede pijl zou “Berchem” kunnen zijn. De derde naam wordt grotendeels verstopt door de bladeren van de boom. Links op de foto staat denkelijk een café. Rechts zie je de contouren van een groter gebouw.

Ik heb ook mijn contacten bij buurtwerk ’t Vliegerke - van de buurt aan het vliegveld - aangesproken. Dat leverde een aantal gissingen op, waarbij het kruispunt Stenenbrug - Luitenant Lippenslaan – Te Boelaarlei het meest in het vizier kwam. Vandaar een gokje. We staan in de Te Boelaarlei en kijken naar de hoek waar later de Zwitserse apotheek zal komen.

Iemand een beter idee?

Foto uit de collectie van Hendrik Roelandt, titel = spel

Kotsbeu

Blóedstollend veraal

 

Sedert kort rijdt tram 10 verder tot Fortveld in Wijnegem. Wat tram 10 meteen een beetje een moderne Styx maakt. Enkele Hermelijnentrams (nieuw op de Turnhoutsebaan!) zijn voorzien van bestickering die melding maken van 240 winkels. Een verwittigd man is er twee waard. Immers. Titel = lyrics. Voor het verhaal van tramlijn 10 bestaat op wikipedia een verhaal. Bloedstollend is misschien niet het juiste woord. Interessant wel.

Bovenste foto: Hendrik Roelandt

Schema: delijn.be

Van vier oude mannetjes die niet dood wilden

Ingezonden mededeling van culturele aard:

Op zaterdag 19 mei speelt de familievoorstelling 'Van vier oude mannetjes die niet dood wilden' in het Werkhuys.
Deze voorstelling is een samenwerkingsverband tussen vier Vlaamse studenten en een Nederlandse regisseuse.
Er zijn nog plekken vrij voor kinderen/families voor deze voorstelling (vanaf 6 jaar), met name voor de voorstelling van 13.00 zijn nog plaatsen.
De kaartjes zijn gratis, maar reserveren is verplicht via deviermannetjes@hotmail.com (u kunt tot uiterlijk vrijdag 18 mei reserveren).

Vier oude mannetjes worden wakker met het gevoel dat het een heel bijzondere dag is. Ze krijgen een brief waarin staat dat vandaag de laatste dag is. Alle dagen zijn gebruikt, hun leven is op. En dan? Dan gaan ze dood. Nou ja, zeg. Wat een onzin. Zij gaan helemaal niet dood. Ze gaan ontbijten en drinken hun thee. Maar ineens is niets meer hetzelfde. En wie komt er daar ineens aan de deur kloppen? Misschien is eeuwig leven ook wel niet zo leuk....

U bent van harte welkom!

Het zal zaterdag toch wel weer rotweer worden, u kunt dus net zo goed in 't Werkhuys gaan kijken.

Twee huisjes in een straat... (2)

De Hogeweg is één van die straten in Borgerhout waar men nog iets van het verleden van de gemeente terugvindt.

Deze huisjes geven een idee van de oorspronkelijke gebouwen waar Borgerhout mee volstond. 

Helaas wist de vooruitgang wel blijf met zulke huisjes, maar deze zijn dus behouden.

Nu zijn het gewone woningen, maar nummer 6 (rechts) was tot zeker 1980 een brillenwinkel - de winkelpui is nog altijd aanwezig - en nummer 8 was in 1951 een frituur. Tiens, dat had dus ook in een andere reeks kunnen horen. Afijn...

Nummer 8 lijdt helaas aan een kwaal die meer voorkomt in Vlaanderen: De gevelbezetting is verwijderd en de baksteen -tweede keus - ligt bloot. Mogen wij daarom aan toekomstige verbouwers vragen om dit te laten? Het zal de levensduur van uw woning ook deugd doen.