Ei-ei

Dit is een voorbeeld van een foto waar ik een tijdje naar moest kijken. Ik trof hem aan in een map met foto's van de restauratie van de peperbus in de jaren 1963/64. Het duurde even voor ik door had wat hier precies te zien is, maar dat is dus een duif en een nest eieren. Genomen onder het dak van de kerk.

Een paar maanden geleden ben ik daar nog geweest, en toen hebben we het duivenprobleem hopelijk definitief opgelost. Maar een halve eeuw geleden was er dus ook al sprake van een duivenplaag.

uit de collectie van Frank Cavens

Arbeid adelt

Deze mevrouw poetst de Peperbus, het zal ongeveer 50 jaar geleden zijn. Geen flauw idee wie het is, de huishoudster van de pastoor misschien. De foto werd genomen ten tijde van de laatste restauratie van de kerk, en die vond plaats in 1963/64.

Ik heb de hele map met foto's van die werken nog eens geleend en heb me weer op een scanmarathon geworpen.

Overigens is de discipline 'kerkpoetsen' weer actueel geworden het afgelopen jaar.

UPDATE: Dit is Julie Peeters, zegt Lieve Heiremans. Ze stond trouwens eerder al hier.

uit de collectie van Frank Cavens

Aan zijn voeten

Arbeider op de Peperbus, tijdens de restauratie van 1963/64.

Borgerhout ligt aan zijn voeten.

foto uit de collectie van Frank Cavens

50 jaar later

Dit jaar is het een halve eeuw geleden dat de Peperbus gerestaureerd werd. Hierboven een actie-foto van toen.

Eigenlijk zou dat gevierd moeten worden met een nieuwe restauratie - kan geen kwaad - en eigenlijk misschien ook met een nieuwe bestemming. Want de religieuze functie staat op het moment een beetje in slaapstand heb ik het idee.

Iets met een hip café, of een overdekt park. Of is dat vloeken in de kerk?

uit de collectie van Frank Cavens

Geen levende ziel

In de Sint-Mattheusstraat wonen mensen, maar dat zou je niet zeggen aan de hand van dit plaatje. Dit is dan ook het stukje van die straat dat ingenomen wordt door de Peperbus. Indertijd - dat is rond 1963 - stonden er nog hekken rond de inhammen, nu niet meer. Zodat die ruimte een week of twee geleden nog gebruikt kon worden voor de speelstraat. 

Verder is er veel steigerwerk te zien. Kwestie van restauratie. Ik roep het al jaren, en doe dat bij deze nog eens: als er ergens een zak geld ligt zonder bestemming mag dat gebruikt worden voor een nieuwe opfrisbeurt van de kerk.

foto uit de collectie van Frank Cavens

Tot in de eeuwigheid, amen

Op de bovenste foto worden steigers geplaatst aan de Peperbus vanwege restauratiewerkzaamheden. Dat was nodig, zoals te zien is.

 

Wie nu een foto maakt van hetzelfde stukje Borgerhout ziet a) dat een nieuwe restauratie geen overbodige luxe is, en b) dat er nog altijd een hek staat. Alsof daar eeuwig gewerkt wordt.

 

Dat hek staat daar nog vanwege de heraanleg van het pleintje, dat volgens mij toch al een tijdje af is. Misschien staat het daar om de bollen te beschermen. Er was al iemand tegen aan gereden heb ik gehoord. En zo niet mogen die hekken wat mij betreft wel weg hoor.

 

bovenste foto uit de collectie van Frank Cavens

Dag van de arbeid

Vandaag is het de dag van de arbeid, dus plaats ik een foto van arbeiders. Want zo hoort het. Deze heren waren bijna 50 jaar geleden de Peperbus aan het restaureren. Op de achtergrond het extra-murosgedeelte van Borgerhout, met de nog niet lang daarvoor aangelegde Boudewijnsnelweg.

Nog even over de Peperbus: a.s. zaterdag wordt feestelijk de nieuwe verlichting rondom de kerk aangestoken. Muziek, drankjes en de onvermijdelijke speech vanaf 21.00 uur.

bovenste foto uit de collectie van Frank Cavens

Altaar

Deze foto is een fraaie compositie, laat ik daarmee beginnen. Ik bedoel dat de maker geen amateur was, maar een professional die in dit kunstwerk fraai gebruik maakt van het licht waardoor het altaar als hoofdpersoon naar voren treedt.

En dat zal zeker de bedoeling zijn geweest. Trouwe lezers herinneren zich nog dat dit altaar werd geleverd per aanhangwagentje. Of een ander dieperinhoudelijk stuk daarover, gekaderd in het Tweede Vaticaans Concilie.

Al het vrome volk ten spijt, het nieuwe (=1963/64) altaar van de Peperbus gaat hier met de eer strijken.

foto uit de collectie van Frank Cavens

Quand les zosiaux chantent dans le bois

Mijn iconografische kennis is een beetje verroest, maar als ik het me goed herinner stelt dat vogelfiguur Sint-Jan de Evangelist voor. Inderdaad: de man die de naam gaf aan de kerk die hier in de buurt beter bekend staat als Peperbus.

Het beeld stond op een van de hoeken van die kerk, maar het is al een hele tijd terug weggehaald wegens neerstortingsgevaar (en dat voor een vogel!). Maar hier staat hij er nog, en zijn lied gaat in de richting van het nog redelijk maagdelijke extra-muros.

foto uit de collectie van Frank Cavens, titel = Urbanus.

Dakwaarts (1)

Bij de bovenste foto heeft u misschien niet meteen een associatie. Ik zal het maar verklappen: het is de binnenkant van de torenspits van de Peperbus.

De buitenkant kent iedereen: zie onderste foto (via de Sint Lucasstraat).

Was will das Weib?

Sigmund Freud vroeg het zich ooit eens af: was will das Weib? En als Sigmund het niet wist, hoe kan ik het dan weten?

Neem die mevrouw op de foto. Die ziet er niet blij uit, maar ik weet niet wat ze wil. Net zoals die meneer die naast haar staat waarschijnlijk. Maar we zullen haar maar laten. “Neem een vrouw haar lijden niet af, want het is het enige waar ze groots in kan zijn” (Connie Palmen).

De foto werd genomen in de Peperbus tijdens de restauratie in de jaren '60. Uit de collectie van Frank Cavens.

Rear Window

De achterkant van een huis, met daarachter de Peperbus. Geen idee welk huis of in welke straat, maar als ik een gokje mag wagen: de Sint-Mattheusstraat. Het plaatje werd genomen in de eerste helft van de jaren ’60, tijdens de restauratiewerkzaamheden aan de kerk.

Foto uit de collectie van Frank Cavens, titel = Hitchcock

Opmerkingen en aanvullingen

Xavier Van Mol woonde vroeger (van 1936 tot 1964) in de Sint-Janstraat nr. 15, hij leverde voor deze blog al een paar schitterende foto's aan (voorbeeld) en was hier zelf ook al te zien (als schaatser en met V-bom). En hij volgt onze schrijfsels kritisch. Hieronder een paar van zijn opmerkingen en bedenkingen, waar ik nederig commentaar op geef.

X: Jullie situeren de NOPRI-foto van de St. Janstraat in 1963 u baserend op de stellingen. Is dit volledig correct? Ik ben gehuwd op 11/04/1964 en heb van dan af Borgerhout en het ouderlijk huis verlaten, maar kwam nog heel vaak terug op bezoek bij mijn ouders (vader + 1970, mijn moeder + 1986) en ik kan mij helemaal niet herinneren dat er stellingen aan de kerk zouden geweest zijn toen ik trouwde. Moet dit niet 1, 2 of zelfs méér jaren daarna gesitueerd worden ?

H: Ons is verteld dat de Peperbus in 1963 opgeknapt werd. Dat hebben wij inderdaad verder nooit onderzocht: we hebben dat jaartal kritiekloos overgenomen. Nader onderzoek zou zeker geen kwaad kunnen.

X (over de blogpost Tijd brengt raad, over de Sint-Janstraat nr. 7): Persoonlijk heb ik daar nooit een zaak Doevenspeck gekend. Ik kende wel die familie, maar die woonde meer aan de kant Gravin-, Gijsels- Florastraat of ergens daar in de buurt. Het in het groen geschilderde winkeltje in huisnr. 7 werd gerund door 2 halfzusters : juffrouw Aerts en juffrouw Mees of Meeus (?). Het was een textielwinkeltje, waar o.a. schorten, handdoeken, lijnwaadartikelen, enz werden verkocht.

H: De winkel van Doevenspeck heeft lang bestaan. De factuur op het plaatje bij de genoemde blogpost is uit 1901, en 30 jaar later bestond die winkel nog: ébéniste et ameublements (zie onderste plaatje). In ieder geval in 1951 was op dat adres inderdaad ene M. Meeus gevestigd.

X: Sint-Janstraat nr. 1: VILDOR, doopsuikerwinkel van de juffrouwen DE BRUYN (1 uitstalraam aan de Turnhoutsebaan, op de hoek van de 2 straten de ingang van de winkel; dan het uitstalraam in de St. Janstraat en vervolgens de privé-ingang van de bewoners. Vervolgens een blinde muur, voorheen uitgang/dienstingang/koetshuis van het huis van voormalig burgemeester Matthys, die op de Turnhoutsebaan woonde; er was dus een verbinding tussen de 2 huizen/straten. Later is dit de dienstingang geworden (leveranciers en personeel) van NOPRI in de St. Janstraat ). De winkelingang was uiteraard via de Turnhoutsebaan. Voor zover mijn herinneringen teruggaan: in de oorlogsjaren heette die winkel SEYMUS (met toen al een 20 à 30 winkelbedienden) en was het de eigendom van dhr en mevr MARYNISSEN. Wanneer en waarom ze de winkel overgelaten hebben weet ik niet meer. Na Seymus: NOPRI, met gehele (?) of gedeeltelijke (?) overname van het Seymus-personeel. En ik meen dat Nopri pas na vele jaren, (zeker later nog dan 1964), de zaak heeft overgelaten aan ALVO, met als gerant dhr Van Deun. De vader van deze Van Deun, "junior", had tijdens -en misschien zelfs al vóór de oorlogsjaren-, op de Turnhousebaan (ergens tegenover de Roma), een kleinere, maar bloeiende privé kruideniers- en zuivelhandel.

H: Hier heb ik niks aan toe te voegen, behalve de bovenste foto. Daar is uiterst links de NOPRI nog te zien.

foto uit de collectie van Frank Cavens

Planking

Mij zouden ze voor geen goud op die steigerplanken krijgen, maar Sint-Mattheus heeft met die hoogte geen moeite. Die leest rustig verder (close-up hier).

Na de panoramafoto's vanaf OLV ter Sneeuw is nu de Peperbus weer aan de beurt. Op deze blog ligt Borgerhout regelmatig aan uw voeten.

foto uit de collectie van Frank Cavens

Hoogste tijd

De straten rond de Peperbus krijgen een opknapbeurt, maar de kerk zelf wordt gerust gelaten.

De Peperbus werd in 1890 gebouwd, en was ongeveer 70 jaar later ook wel toe aan een opfrissing. Dat is op deze foto te zien die genomen werd aan het begin van de jaren '60, vlak voor de restauratie. Toen ging het alleen om de kerk, niet om de straten rondom.

De foto is genomen op de hoek van de Sint-Janstraat en de Sint-Mattheusstraat, zoals échte Borgerhoutenaren dat natuurlijk al gezien hadden aan de dakgoot, waarvan links een stukje te zien is.

foto uit de collectie van Frank Cavens

Another brick in the wall

Een vakwerkman metselt een steentje in de Peperbus tijdens de restauratiewerkzaamheden aan de kerk. Zijn collega houdt de boel nauwlettend in de gaten.

Vanaf hun positie konden ze met gemak het Sportpaleis zien. Recent speelde Roger Waters daar zijn beroemde songcyclus The Wall (fanpage). Dat feit en de foto komen mooi samen in dat ene beroemde liedje van die ene beroemde dubbelelpee: video (= titel)

foto uit de collectie van Frank Cavens

Alpinopet

Vroeger droeg een echte man een alpinopet. Ze zijn een beetje uit het straatbeeld verdwenen (zowel pet als man) en juist daarom mag de alpinopet wel weer eens in het zonnetje worden gezet. Zie hierboven: echte man met pet bovenop de Peperbus. Mannen zonder alpinopet durven zoiets niet.

Na de pet gaat de aandacht naar de achtergrond, en daar is veel te zien.

Om te beginnen bij de cijfertjes: nr. 8 is de gemeentelijke jongensschool in de Vinçottestraat, nr. 4 de Willibrorduskerk in de Kerkstraat. Het centraal station en OLV ter Sneeuw op het Laar - meer naar links - zijn niet genummerd.

Middenonder de Cronjéstraat, daarvoor het Krugerplein met jonge bomen en daarachter dus de Vinçottestraat vóór De Grote Sloop.

Linksonder (onder het gereedschap in de hand van de echte man) een stukje van de Bothastraat, en rechtsonder het blok aan het Krugerplein dat helaas ook al gesloopt is. Mensen met héél goede ogen (en alpinopet) kunnen de politiehulpmelder op het plein ontdekken.

foto uit de collectie van Frank Cavens, titel = liedje

Woord van de week: heuristiek

Ik leerde deze week een nieuw woord: heuristiek. Dat is kortweg een moeilijk woord voor een ezelsbruggetje. En dat heb ik altijd nodig om te weten waar de auto is geparkeerd: in de Sint-Marcus- of in de Sint-Mattheusstraat.

Tina leerde me een jaar of tien geleden dat de C vroeger in het alfabet staat dan de T en dat de respectievelijke straten zich op deze manier tegenover onze straat bevinden. Snap je?

Die van Paul is ook een goeie: twee opvallende huizen in de Sint-Mathheusstraat zijn ontworpen door bouwmeester Matthieu.

Niet dat ik daarmee weet welke van de twee straten op de foto uit 1963 staat, maar allez.

Foto uit de collectie van Frank Cavens

Tussen hemel en afgrond

Goed vasthouden, want anders lig je binnen de kortste keren met je snufferd op het zebrapad in de Sint-Marcusstraat.

Arbeiders tijdens de restauratie van de Peperbus, '63.

foto uit de collectie van Frank Cavens

Nos. 9 & 15

Het Sportpaleis is een makkelijk te herkennen baken - want groot! - maar voor de zekerheid is er op deze foto een nummertje bijgeplakt: 9.

Het plaatje werd genomen vanaf de Peperbus toen die gerestaureerd werd, begin jaren '60. Nummer 15 duidt de meisjesschool in de Florastraat aan.

Richting Sportpaleis kijken vanaf een dak deden we hier een half jaar geleden ook al, maar dan met een recente foto, genomen in de Helmstraat (klik).

uit de collectie van Frank Cavens