Restant

Ook op deze blog blijft de middeleeuwse Herentalse Vaart tot de verbeelding spreken. De vaart werd in 1486 gegraven om drinkwater vanuit de rivier het Schijn in Wommelgem tot binnen de Antwerpse stadswallen te brengen. Eigenlijk moest die tot in Herentals geraken, wat nooit gelukt is.

Op Borgerhouts grondgebied werd de vaart helemaal overwelfd. In de aangrenzende districten zijn wel nog zichtbare getuigen bewaard.

Het Brouwershuis bijvoorbeeld, vlakbij de Waaslandtunnel, werd door de reeds eerder genoemde Gilbert van Schoonbeke in 1556 gebouwd om het water uit de Herentalse Vaart op te pompen en te verdelen over de verschillende brouwerijen in de buurt.

En in de zuidoostelijke hoek van het Rivierenhof, tussen Ruggeveldlaan en Sterckshoflei, is een kleine sectie van de Herentalse Vaart zelf bewaard en beschermd als landschap(je). Een 19de-eeuws bakstenen brugje stemt overeen met de originele voorschriften van 1490.

Ik pikte alle info van het web. Als je goed wil weten hoe het zit met die Herentalse Vaart, dan raad ik aan om volgende dinsdag naar de lezing van Wilfried Patroons te gaan luisteren, die er een boek over schreef.

(Foto van het brugje in 1992 uit "Bouwen door de Eeuwen Heen in Vlaanderen", boekdeel 3nd, nr. 668.)

Deur: 18de eeuw

Beroepsverkavelaar en berucht bouwpromotor Gilbert Van Schoonbeke opende al in de 16de eeuw de Nieuwstraat. Het stuk tussen Kattenberg en de Sint-Willibrorduskerk werd in de 18de eeuw met de huidige naam Lammekensstraat bedacht, naar de herberg "Lammekens-Rozenhoed".

Een straat met geschiedenis dus. Ik heb me dan ook nooit echt verwonderd over de aanwezigheid van een 18de-eeuwse deur in deze straat, op nummer 81. Het is een schouderboogdeur met bovenlicht in hardstenen omlijsting. De erfgoedbijbel haalt me echter meteen uit mijn euforie: volgens de auteur zou het een in de jaren 1980 aangebrachte hergebruikte deur zijn. Iemand een idee waar de deur dan vandaan komt?

(Foto opnieuw van Hans)

De Nieuw-, Zavel- of Lammekensstraat

Twee keer de Lammekensstraat, de bovenste keer anno 1980, de onderste keer anno nu. Eén van de oudste straten van Borgerhout, maar dat zou je tegenwoordig niet meer zeggen. Nog even Fl. Prims (1936) citeren:

In de XVIe eeuw legt Gilbert van Schoonbeke een straat aan van den Katteberg naar St-Willibrordskerk, en heet ze Nieuwstraat. De voorhanden wegenis is daar een gedeelte van. Haar huidige naam schijnt niet ouder dan de XVIIIe eeuw en voort te komen van een herberg, op het oude erf van de Portugeezenhof die Lammekensrozenhoed heette...

Het eindje straat van de Helmstr. - vroeger Veldststr. - tot op het Laar heette een tijd lang Zavelstr. In coll. zitting van 16 November 1920 werd besloten haar mede Lammekensstraat te heeten. In 1855 besloot men een steenen brug te metsen over de Vuilbeek in de Lammekensstr.

bovenste foto © Agentschap Onroerend Erfgoed