den bougie

Deze foto werd genomen rond de vorige eeuwwisseling.

We kijken binnen bij de kaarsenfabriek de Roubaix- Oedenkoven, beter bekend als 'den bougie'. Deze fabriek werd opgericht in 1853 door Adolphe Joseph de Roubaix, schoonbroer van burgemeester Oedenkoven.

Het lijkt een warme dag. Al zal het nog warmer worden...

Foto uit de collectie van Yves Lemmens

Hear my train a-comin'

Twee limousines met bijbehorende chauffeurs wachten op de trein bij het oude Oost-station aan de Plantin en Moretuslei.

Het stationsgebouw uit 1930 werd ontworpen door architect Paul Nouille, die graag geometrische vormen gebruikte. Zo wordt de ingang door twee pijlers met geometrische motieven geflankeerd.
Het station deed tot 1 juni 1975 dienst als internationaal reizigersstation voor Antwerpen (voor treinen die niet via Antwerpen-Centraal reden), waarna deze rol werd overgenomen door station Antwerpen-Berchem.

Het stationsgebouw op de foto werd afgebroken, en in 1960 vervangen door het huidige bouwsel.

Overstrooming

In Borgerhout, dat is bekend
Is elke wolk incontinent.

2 juli 1912
Pootje baden in de Veldstraat.
(Nadien omgedoopt tot Helmstraat)

Dit in schril contrast met de zomer van 1911.


Foto uit de collectie van Frank Cavens

Het nieuwe gasthuis

Ontwerp van het nieuwe gasthuis aan de Luitenant Lippenslaan, ter vervanging van het oude in de Fonteinstraat. "Bijgetreden door de Gemeenteraad in zitting van 15 oktober 1960".

Het beeld van Sint Erasmus - dat boven de hoofdingang van het oude gasthuis stond - kreeg een plaatsje bij het nieuwe gebouw. Op de onderste foto - uit 1980 - zien we het betreffende beeld. Ernaast staat een jonge Geert Janssens, aldaar te gast vanwege een operatie aan zijn appendix vermiformis.

Sint Erasmus werd niet veel later respectloos bij het grof vuil gezet.

Bovenste plaatje uit Borgerhout 125 jaar (1961), onderste foto van Geert Janssens.

De kleine wereldburger

De oude Rijksmiddelbare school in de Sint Erasmusstraat. Tegenwoordig een Steinerschool: de Kleine Wereldburger. Van de Kleine Wereldburger wordt gefluisterd dat hij gaat verhuizen naar de Generaal De Wetstraat, waar nu de SHIM Oase zetelt.

Op 7 juni - de dag van onze buurtbrunch - is er in De Roma een benefietconcert voor deze school, met medewerking van Beroemde Buurtgenoten zoals Esme Bos, Bart Voet en Mario Conjaerts. Voor details verwijs ik u naar het onderste plaatje, of anders kijkt u even op de site van De Roma of die van de school zelf.

Uw agenda voor 7 juni is dus al gevuld: brunch van 10.00 tot 13.00 uur, feest in De Roma vanaf 15.00 uur, en tussendoor is er dan nog tijd om te gaan stemmen.

Foto's: Erwin.

inventaris.vioe.be

Een van de onuitputtelijke bronnen van informatie over bouwkundig erfgoed is de zogenaamde inventaris.

Sinds deze week zit het ding in een nieuw kleedje. En ik moet zeggen dat ik daar niet alleen erg trots op ben. Ik ben ook opgelucht. Verhalen over bloed, zweet en tranen kan ik vertellen.

Maar het is er. En het werkt.

Nu moet het nog vol met foto´s komen. En vanmiddag heb ik de eerste zes foto´s van op deze blog naar de inventariswebsite verhuisd. In ruil voor alle foto´s die ik al kaapte voor het monumentenreeksje.

Kijk es rond op de site. Een privé demootjes geef ik met genoegen, op aanvraag. En laat jullie foto´s maar komen.

Sooi

Sooi Huybrechts (°1912) was een wielerheld. Hij was profrenner van '37 tot '39 en reed onder meer aan de zijde van Poeske Scheerens. Na die korte carrière hield hij het wielrennen voor bekeken.

De liefde voor de fiets liet hem echter niet los. Daarom begon hij een fietshandel in de Bothastraat. Zijn motto: 'Blijf jong, leef lang - Maar dan met een rijwiel'

Mooie slogan.
Sooi werd 79 jaar.
Hij werd al fietsend doodgereden op de Militaire Baan.

Foto's respectievelijk van of uit:
het internet, een boekje van Xavier Van Mol, H.H.

Burendag

We hadden het aangekondigd. We zouden het doen. Op straat komen. Niet voor een begrafenis of een stoet deze keer maar om te vieren dat we buren zijn. Intussen eergisteren was het dus zover. Tafels en stoelen werden aangerukt, de wijn van 't Stad lieten we ons welgevallen. De gastvrijheid van de hoofdredacteur van deze blog en zijn wederhelft was eens te meer groot.

Volgend jaar is er een nieuwe editie. Volgens de statistieken zou het de laatste dinsdag van mei moeten zijn, helemaal zeker weten we dat echter niet. 25 mei 2010 mag wel als optie in uw agenda worden gezet. Zeg niet dat je het niet wist.

Foto(toestel) van Marysol Contreras diaz

In loving memory

Beste vrienden,

We zijn hier vandaag samengekomen om afscheid te nemen van Lodewijk Moorkens.

Lodewijk begon zijn carrière als beenhouwer.

Nadien schopte hij het van gemeenteraadslid (1878) tot burgemeester van Borgerhout (1884 - 1904). Tijdens zijn bewind werd op 13 oktober 1889 het gemeentehuis van architect Blomme ingehuldigd.

Gedenk hem in uw gebeden. Of ga hem eens bezoeken.

(Aanstaande zondag bijvoorbeeld.)

Lang moet er echter niet getreurd worden.

Lodewijks opvolger staat al te popelen.

Mensenmaat

"Een voorbeeld van verkeersremmende ingrepen in de Generaal De Wetstraat. Stadsverfraaiing op mensenmaat.

Deze straat is de eerste in de rij van vele straten in het herwaarderingsgebied Krugerpark die een herprofilering verdienen. Ook het riool was dringend aan vernieuwing toe.

Zelfs aan een park mogen er in de straat nog bloembakken staan."

Deze 'herprofilering' werd goedgekeurd door de gemeenteraad op 23 oktober 1984, en aannemer Eliaerts voerde het van 15 oktober 1986 tot 11 december 1986 uit voor de som van 1.958.188 franken.

Uit: Antwerpen, stad in beweging (1988) van Marc Wellens, uit de collectie van Frank Cavens.

Burennacht

Vandaag burendag, om 19u in de Delareystraat.

Ik zal nochtans een beetje moe zijn. Want vannacht ben ik opgebleven voor de beste parkactiviteit die er ooit was.

Duivelsdisco. Stormtechno. Bliksemrock. Rolling thunder.

Met verstomming geslagen.

En door de horizontaal zwiepende regen, zag ik overal rond het park de lichtjes van mijn buren aan.

FAQ

Iemand nog iets van het Reuzenhuis gehoord?
Is er een serieus bod uitgebracht?
Is de verkoop misschien opgeschort?
Wat is de status van het beschermingsdossier?

Etcetera, etcetera.

In nood

1903. De noodkerk aan het Koxplein hoorde bij de parochie van de H. Familie. Het zuidergedeelte van Borgerhout kende rond de eeuwwisseling een drukke bouwbedrijvigheid. In oktober 1903 werd een derde parochie gesticht. Een voorlopige houten kerk werd in de Betogingstraat opgericht. De eerwaarde heer Van der Velden werd aangesteld als pastoor.

Uit: Oud-Borgerhout in oude prentkaarten.

Workin' on a Building

I’m workin’ on a building, I’m workin’ on a building,

I’m workin’ on a building, for my lord, for my lord.

It’a a holy ghost building, it’a a holy ghost building,

It’a a holy ghost building, for my lord, for my lord.

(uit een oud Amerikaans gospelliedje)

1963. Werkmannen restaureren het Huis van de Heer.

Foto's uit de collectie van Frank Cavens.

Attento!

Nog twee keer slapen en het is opnieuw burendag.

Dat is toch wat ons hier en daar werd verteld.

Voor de mensen die nu pas beginnen kijken nog even een korte handleiding:

° Schakel die avond je pc en tv uit.

° Zet je op dorpel of stoel.
° Wacht op den eerste den beste passant en klamp die aan.
° Sjauwelen maar!

Foto: De mannen van El Wafa geven alvast het goede voorbeeld!

De KGS Gazet

Er zijn hier in de buurt wat straten met een eigen website (de Fonteinstraat, de Prins Leopoldstraat en de Sint Mattheusstraat bijvoorbeeld), maar volgens mij is er maar een met een eigen gazet: de Karel Geertstraat. De KGS Gazet bezorgt u Borgerhouts nieuws in het algemeen, en nieuws uit en rond de Karel Geertstraat in het bijzonder.

Deze tweemaandelijkse periodiek kan gratis in uw mailbus vallen. Er is ook een papieren versie, maar enkel voor bewoners van de Karel Geertstraat zonder internetaansluiting.

Wie interesse heeft kan zich bij ons melden (mailadres hierboven). Wij zorgen dan dat het allemaal goed komt.

N° 11

Arbeiders aan het werk!

(Meer bepaald in de Borsbeekstraat nummer 11.)

Ze hebben nog wel even werk.

Wie geen tijd van wachten heeft, klikt hier.

(Al sla je dan wel enkele stappen over.)

Hier zal namelijk binnenkort de industriële bakkerij 'S.E.A.' verrijzen.

Van de Ets. Van den Bergh is dus nog even geen sprake.

Foto uit de collectie van Frank Cavens

De onbekende kunstenaar

Beste blogmeester,

Op 12 december 2008 konden wij op uw blog een tekening zien van de Peperbus en de Sint-Jansstraat. Die onbekende kunstenaar maakte toen nog een tweede tekening, namelijk van het districtshuis. Zij is ondertekend met de initialen W.V.D.V. 78. (zie bijlage).

Gaston Van Bulck
Voorzitter heemkundige kring Gitschotelbuurschap - Borgerhout

Robot Ami FC

Voetbalploegen genoeg in Borgerhout!
Tubantia kent voor ons (en helaas: ook voor de tegenstanders) geen geheimen meer. Hoog tijd dus om een andere club onder de loep te nemen.

Op de bovenste foto zie je het elftal van de in 1946 opgerichte voetbalclub - met de lichtjes fantastische naam - ROBOT AMI. Na amper 5 seizoenen hadden ze zich opgewerkt tot plaatselijk en landelijk kampioen van het liefhebbersvoetbal. Dat kon natuurlijk niet zonder gevolg blijven.

Op de onderste foto worden de plaatselijke helden ontvangen op het gemeentehuis. De geschreven pers berichtte hierover:

... Bij een passende rede, waarbij hij zich verheugde over de sportiviteit van deze Borgerhoutse club, overhandigde Burgemeesters Sledsens de drie gewonnen schalen. Aan elke speler werd bovendien een medalie ter hand gesteld als een blijvende herinnering aan deze mooie gebeurtenis.

Foto's uit de collectie van Erna Peters.

Op een hoek (met een boek)

"In omnibus requiem quaesivi, et nusquam inveni nisi in angulo cum libro", zei Thomas a Kempis al. Oftewel: in alles heb ik rust gezocht en ik heb die nergens gevonden dan alleen in een hoek met een boek.

Op een hoek van de Peperbus, dus.

De lezer in kwestie is Sint Mattheus. Waarschijnlijk is-ie zijn eigen evangelie aan het lezen. Of anders iets van Hendrik Conscience.

Foto uit de collectie van Frank Cavens.

1 PK

De tramwissel/stalling van de paardentram van S.A. des Tramway Anversois, op de hoek van de Karel Geertstraat en de Statielei. Deze foto is genomen waar later het EBES-gebouw is gekomen, en daarna de Panamarenko loods.

(EBES was een energie bedrijf, staat voor Sociétés Réunies d'Energie du Bassin de l'Escaut, oftewel Verenigde Energiebedrijven van het Scheldeland. Later opgenomen in Electrabel. Panamarenko is een kunstenaar in ruste.)

Foto uit het boekje De Antwerpse stadstram in beeld (1980) van Eric Keutgens, uit de collectie van Erwin.

Open repetitie

Op 27 juni is het weer zover, dan verandert de Turnhoutsebaan opnieuw in een heerlijke Ramblas. De zon heeft al laten weten dat ze dit jaar zeker van de partij zal zijn. Ook de mensen op bovenstaande foto zullen er zijn, zo vermoeden we. Ze hielden een open repetitie aka mini-murga in en langsheen het park die alvast op de nodige belangstelling kon rekenen.

Intussen kan u alvast opwarmen op http://www.myspace.com/borgerrio

Groot in schroot

Had je deze al gezien?

Hij laat zich Sheriff noemen.

Dé low-impact schroothandelaar van de buurt.

(De enige CO2-uitstoot die hij produceert, komt van zijn sigaretten.)

De Sheriff heeft geen hypnotiserende versjes nodig.

Hij gaat meer voor de persoonlijke aanpak.

Sisters of mercy

Sint Agnes in de Lammekensstraat. Niet de Sint Agnes van de Turnhoutsebaan dus, die wellicht bekender is. Bovenste foto: straatbeeld met het Maria-beeld waarover we u hier al eerder ingelicht hebben.

Op de onderste foto mogen we uitzonderlijk ook even bij de Zusters Ursulinen binnenpiepen.

Foto's uit de collectie van Geert Janssens.

De Komst Van Joachim Stiller

De Komst Van Joachim Stiller is een legendarische roman van Hubert Lampo, verschenen in 1960 en verfilmd in 1976.

De film (niet zo goed als het boek, overigens) geeft een mooi sfeerbeeld van het Antwerpen uit het midden van de jaren zeventig, toen echte mannen nog veel haar hadden. Het is zelfs voor een klein gedeelte opgenomen in onze buurt.

Zie hier de Peperbus, de Delareystraat en vooral het Krugerplein anno 1976 in een klassieke Vlaemsche film. Het Krugerpark bestond nog niet, en het Krugerplein was nog een rotonde. We hebben de Borgerhoutse four-minutes-of-fame eruit geknipt, wie de hele film wil zien wendt zich tot de Permeke bibliotheek.

Overigens: de pissijn is decor, en geen historische werkelijkheid. En dat die automobilist aan het begin van het filmpje binnen nul seconden een parkeerplaats vindt was misschien mogelijk in 1976, maar stemt zeker niet overeen met de wereld van nu.

Met dank aan Erwin en Kurt: FILMPJE.

... als het brandt dan blussen wij het vuur

Vorige week zagen we nog de trots waarmee het brandweermateriaal werd geshowd op het Moorkensplein. Vandaag is er minder te vieren. Want brandweerlieden blussen branden en soms, heel soms, loopt dat mis. In 1934 was dat het geval bij een brand in den Bougie, de kaarsenfabriek die we op deze blog al eerder tegenkwamen.

Het was de tweede keer dat Den Bougie uitbrandde. De eerste keer was in 1894. In 1956 zouden de vlammen opnieuw toeslaan. Trouw aan de regels van de inflatie was dat ook de grootste brand. Alle korpsen, alle brandweerlieden en alle materiaal beschikbaar in de drie Antwerpse brandweerkazernes werden ingezet om de kaarsenfabriek en de omliggende woningen van de vlammen te redden. Bij deze brand werd de elektriciteit in de buurt afgesloten, waardoor iedereen, juist ja, aan de kaarsen moest voor de verlichting. Die brand betekende ook het vervroegde einde van de fabriek. Meer details leest u in het onderste artikel. Klikken = groot.

In 1934 waren drie dodelijke slachtoffers te betreuren. Op de foto's zien we hun begrafenis, vier dagen later, op 26 juni 1934. De lijkkisten van de overleden brandweermannen worden op de Stenenbrug gevolgd door de gezagsdragers, collega's met rouwkransen, familie en symphatisanten.

Foto's: collectie Frank Cavens
Artikel uit den borgerhoutenaar van dec. 96

Van vlees, bloed en natte-vingerwerk

Je ziet runds- & varkensbeenhouwerij Daghelinckx.

Tot het tegendeel bewezen wordt gaan wij ervan uit dat deze gevestigd was op de Turnhoutsebaan. (Lees: We hebben er eigenlijk geen flauw idee van...)

Over deze beenhouwerij hebben we niets zinnigs te vertellen. Daarom zoomen we graag verder in op de familie Daghelinckx.

De eerste (en enige) Daggelinkcx die we tegenkomen, is Joseph. Al zijn nazaten heten Daghelinckx. Het was een echt beenhouwersgeslacht. Joseph was vleeshouwer en drager van de medaille St. Hélène, omdat hij in 1813-1814 nog gediend had in het leger van Napoleon.
Op de foto zien we met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid opnieuw een Joseph Daghelinckx. Gezien zijn geboortedatum (augustus 1874) durven we schatten dat deze foto dateert van omstreeks 1920.

We kunnen het toch ook niet nalaten om iets te vertellen over één van de negen (!) kinderen van deze beenhouwer. Andreas Leonardus Daghelinckx (° april 1900) behaalde de bronzen medaille wielrennen op de Olympische spelen van Antwerpen in 1924.

Eindpunt

Tot 1964 reden er trolleybussen in Borgerhout. Een trolleybus is een door elektromotoren aangedreven bus die van stroom voorzien wordt met behulp van een tweedraads bovenleiding. Lijn 6 (Zuidstation – Borgerhout) werd ingesteld in 1938.

Van de bussen van lijn 6 is nog een exemplaar bewaard gebleven, en die is te bezichtigen in het trammuseum in Berchem. Hoewel, op het moment niet want hij staat vanwege herstellingswerkzaamheden elders. Gelukkig kon ik er nog wel een ansichtkaart van kopen.

Volgens de vriendelijke medewerkers aldaar was het eindpunt van lijn 6 de Gijselsstraat. Daar zou dus de bovenste foto (uit de collectie van Frank Cavens) genomen zijn.

Update 26-05: het zou hier toch de Gravinstraat betreffen. Zie de reacties hieronder.

Den olifant

Vanochtend werd in de dierentuin een olifantenkalf geboren.
Vind ik een goede reden om nog eens foto van den olifant boven te halen. Een echte zag je hier al.

Rommelmarkt

Nog een datum om in uw agenda van buurtactiviteiten te noteren: 30 mei. Want dan is er een rommelmarkt in de Kattenberg. Vanaf 09.00 uur. Meer info en inschrijvingen (gratis) op het adres Kattenberg 72.

Op de foto's: tweemaal de Kattenberg. Dezelfde stukjes straat - maar dan 100 jaar terug - hier en hier.

Foto's: Yves Lemmens.

Rare vogel

Sint-Jan
De nu vermiste adelaar.

Tijdens de herstellingswerken aan de Peperbus stond hij er nog.
Al durfde hij ons toen niet recht in de ogen te kijken.
Misschien broedde hij toen al op het plannetje ooit echt te gaan vliegen.
Het heeft nog ruim 40 jaar geduurd voor hij er klaar voor was.

De Otto Lilienthal onder de evangelisten.
Hopelijk was hij geringd.

Foto uit de collectie van Frank Cavens

Den Toren

(aanwijzing van de redactie: Simon en Leen moeten nu hun ogen toe doen)

Den Toren gaat binnenkort voor eeuwig en altijd dicht. Omdat wij de winkel gaan missen en omdat wij dat aan Loes, Candice en Simon ook willen laten weten, lanceren wij dit idee.

Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk buren en bekenden het strookje invullen met herinneringen, lieve wensen of gewoon hun naam. Wij maken er iets moois van.

Steek het ingevulde strookje in de bus ten laatste op zondag 7 juni bij Hans en Elise, Delareystraat 7 (aan het Krugerpark).

Als je meer strookjes wilt of een beetje meer uitleg, bel maar aan onze deur of op 03-2712831. Mailen kan ook naar krugerpleinpeperbus[at]hotmail.com.

(afbeelding op het strookje van buurvrouw Sarah Devos)

Under the bridge

Al vanaf december laten we hier op gezette tijden foto's van de oude Borgerhoutse poorten zien. In het kader van het fortenjaar zijn de andere media nu ook wakker geworden. Zie bijvoorbeeld De Nieuwe Antwerpenaar en de GvA. Maar ja, er kan er natuurlijk maar een de eerste zijn.

We doen er nog eentje: een indrukwekkend plaatje van de Herentalsepoort. Hij was hier al eerder van de andere kant te zien.

Die soldaat in het midden van de foto, zagen we die ook al niet eerder?

(collectie Yves Lemmens)

Rookpauze

Zo. Pauze. Tijd voor afwisseling. Wat anders dan oude foto's van afgebroken huizen en verdwenen straatbeelden. Verandering van spijs doet roken, luidt het bekende spreekwoord immers.

En wat zien we hier? Een asbak! En niet zomaar een asbak. Een souvenir van het 100-jarig bestaan van de Sint Jansparochie. In die tijd - 1976 - kon dat nog, asbakken verkopen (weggeven?) bij een dergelijke feestelijke aangelegenheid. Terwijl het toch best respectloos is om je peuk uit te drukken op de kerk.

Asbak uit de collectie van Frank Cavens.

Het oude missiehuis

Vanaf 20 mei wordt het 100-jarig bestaan van de Kerk Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart gevierd, u weet wel, de kerk aan de Te Boelaerlei. De paters zijn daar namenlijk vanaf 1909 gevestigd. Hun geschiedenis in Borgerhout gaat echter al terug van voor 1909.

De paters zaten voor die tijd in het imposante gebouw op bovenstaande foto. Gebouwd in 1887 en afgebroken in 1907. Opgetrokken naast het bestaande en gerestaureerde Hof ter Loo, tegenwoordig ongeveer te situeren rond de Terlostraat. Het gebouw was 60 meter lang, 15 meter breed en 32 meter hoog.

In 1903 kwam een onteigeningskwestie van voor de aankoop van de grond door de paters terug ter sprake.Het werd voor de paters snel duidelijk dat de vroeger geplande stratenaanleg en de verkaveling onafwendbaar waren. De paters kregen twee jaar tijd om een nieuwe vestiging te vinden. Het hele domein en alle gebouwen werden op 8 februari 1907 verkocht aan de maatschappij Vooruitzicht.

De congregatie vestigde zich voorlopig in het Plankenberghof te Deurne-Noord en in 1909 definitief in hun nieuw gebouwd klooster aan de Te Boelaerlei, waar ze nu nog steeds gevestigd zijn. En waar ze dus nu hun eeuwfeest vieren.

Het vroegere Hof ter Loo en het klooster werden volledig gesloopt.